Wat is een bovenlicht in nieuwbouw?

Boven de deur zit een glasvak dat licht doorlaat maar niet opengaat. Dat is een bovenlicht. In nieuwbouw kies je zelf of je een  kozijn met bovenlicht wilt of een  kozijn zonder bovenlicht. Die keuze heeft gevolgen voor de lichtinval in je gang, de dagmaat van de deur en de uitstraling van je interieur. Wat een bovenlicht precies is, wanneer het een slimme keuze is en waar je op let bij nieuwbouw, lees je hieronder.

Belangrijkste inzichten uit dit blog

• Een bovenlicht is een vast glasvak boven de deur, ingebouwd in het kozijn. Het gaat niet open.
• Het zorgt voor meer daglicht in de gang of hal, zonder dat je de deur groter maakt.
• In nieuwbouw heb je de keuze: kozijn met of zonder bovenlicht.
• De hoogte van de ruimte bepaalt mede of een bovenlicht past en hoe groot het wordt.
• Een bovenlicht beïnvloedt de dagmaat van de deur zelf: de deur wordt korter als het bovenlicht meegenomen wordt in de kozijnhoogte.
• Er zijn verschillende glassoorten beschikbaar, van helder tot mat of gestructureerd glas.

Wat zie je boven de deur?

Je staat in de gang en kijkt naar de deur. Boven het deurblad, in het kozijn, zit een strook glas. Die strook gaat niet open als je de deur openduwt. Het deurblad beweegt, het glas blijft staan. Dat glasvak heet een bovenlicht.

Het bovenlicht is geen onderdeel van de deur zelf, maar van het kozijn. Het kozijn omsluit zowel het deurblad als het glasvak erboven. Dat maakt een bovenlicht ook iets anders dan een deur met glas: bij een deur met glas zit het glas in het deurblad dat openzwaait. Bij een bovenlicht zit het glas vast in het kozijn, altijd boven de deur.

Het visuele effect merk je meteen. Een gang met een bovenlicht voelt lichter en ruimtelijker, ook als de deur zelf gesloten is. Daglicht vanuit een aangrenzende kamer verspreidt zich via het glasvak naar de hal. Dat maakt het verschil, zeker in gangpartijen zonder raam.

Waarom kiezen nieuwbouwkopers voor een bovenlicht?

In nieuwbouw liggen de kozijnhoogtes vaak vast op standaard verdiepingshoogtes, meestal rond de 2.315 mm. Een standaard binnendeur is 2.015 mm hoog. Dat betekent dat er ruimte overblijft boven de deur. Je kunt die ruimte opvullen met een bovenlicht, of je kiest een  kamerhoog kozijn met een deur die de volledige hoogte benut.

Nieuwbouwkopers kiezen voor een bovenlicht omdat het daglicht laat doorstromen zonder dat de gang of hal een raam nodig heeft. Gangen in nieuwbouwwoningen zijn regelmatig donker omdat ze geen buitengevel hebben. Een bovenlicht vangt het licht op uit aangrenzende ruimtes en geeft de hal een opener gevoel. Dat is praktisch, maar het heeft ook invloed op hoe ruim de woning aanvoelt.

Tegelijk is een bovenlicht niet altijd de beste keuze. Als je meer privacy wilt tussen kamers, of als de ruimtehoogte het niet goed toelaat, is een  kozijn zonder bovenlicht een logischere optie. Bij twijfel helpt het om beide opties naast elkaar te leggen voor je een keuze maakt.

Bovenlicht en de dagmaat van de deur

Dit is iets waar veel nieuwbouwkopers niet meteen aan denken. Een bovenlicht en een deur delen de totale hoogte van het kozijn. Als het kozijn 2.315 mm hoog is en het bovenlicht 300 mm inneemt, is de beschikbare ruimte voor de deur 2.015 mm minus de tussenregel en sponning. De deur wordt dus korter dan de kozijnhoogte.

De dagmaat is de maat van de opening waar de deur in moet passen, gemeten van sponning tot sponning. Bij een kozijn met bovenlicht is de deuropening dus korter. Je bestelt dan een kortere deur, passend bij die verlaagde dagmaat.

Dit heeft ook gevolgen als je later van plan bent de deur te vervangen. De dagmaat staat vast zodra het kozijn gemonteerd is. Houd hier bij je bestelling rekening mee, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Welke glassoorten zijn beschikbaar voor een bovenlicht?

Wat je door het bovenlicht heen ziet, hangt af van het glassoort dat je kiest. Helder glas laat volledig zicht toe en geeft maximale lichtinval. Dat werkt goed als privacy geen rol speelt, bijvoorbeeld tussen hal en woonkamer. Mat of gesatineerd glas laat licht door maar versluiert het zicht. Dat is een populaire keuze voor bovenlichten naast slaapkamers of badkamers.

Naast helder en mat zijn er ook structuurglazen beschikbaar, met een ruw of gestructureerd oppervlak dat licht breekt maar mensen niet herkenbaar maakt. Sommige kozijnleveranciers bieden ook HR++ glas aan voor extra isolatie. Dat is zeker het overwegen waard in nieuwbouw, waar warmteverlies via glasvlakken meetelt in de energieprestatie van de woning.

De glassoort kies je op basis van twee dingen: hoeveel licht je wilt en hoeveel privacy je nodig hebt. Een bovenlicht boven de voordeur van de hal vraagt om andere overwegingen dan een bovenlicht tussen woonkamer en gang.

Wanneer kies je voor een bovenlicht en wanneer niet?

Bij  stompe kozijnen en  binnendeurkozijnen is de keuze voor een bovenlicht een bewuste ontwerpkeuze, geen vanzelfsprekendheid. Er zijn situaties waarbij een bovenlicht duidelijk meerwaarde heeft, en situaties waarbij je er beter zonder kunt.

Een bovenlicht past goed bij een gang zonder daglicht, bij een open en luchtig interieur waarbij licht vrij door de woning moet stromen, of als de verdiepingshoogte ruimte laat boven de standaarddeur. Een kozijn zonder bovenlicht is logischer als je bewust kiest voor meer privacy tussen kamers, als de wanden vol zijn met kasten of inbouw, of als de plafondhogte te laag is voor een goed proportioneel glasvak.

Bij  kamerhoge deuren vervalt de keuze voor een bovenlicht overigens automatisch: de deur loopt dan van vloer tot plafond en er is geen ruimte meer voor een glasvak erboven. Dat geeft een andere look: strak en monolithisch, zonder de visuele onderbreking van een glasvak.

Twijfel je of een bovenlicht geschikt is voor jouw situatie? Bij Binnendeuren.shop kun je  contact opnemen om te overleggen welke optie past. We kijken graag mee.

Veelgestelde vragen over het bovenlicht in nieuwbouw

Wat is het verschil tussen een bovenlicht en een deur met glas?

Bij een deur met glas zit het glas in het deurblad zelf, dat openzwaait als je de deur opent. Bij een bovenlicht zit het glas vast in het kozijn, boven het deurblad. Het bovenlicht beweegt niet mee als je de deur opent. Beide zorgen voor lichtinval, maar op een andere manier en met een ander visueel resultaat.

Gaat een bovenlicht open?

Nee. Een standaard bovenlicht in een binnendeurkozijn is een vast glasvak. Het is bedoeld om licht door te laten, niet om ventilatie te bieden. Wil je ventilatie via het glasvak, dan heb je een speciaal rooster of een valraam nodig. Dat is echter niet standaard bij binnendeurkozijnen.

Kan ik een bovenlicht later nog toevoegen aan mijn kozijn?

Dat hangt af van het kozijn dat al geplaatst is. Een bestaand kozijn zonder bovenlicht heeft een andere indeling dan een kozijn met bovenlicht. Achteraf een bovenlicht toevoegen is in de meeste gevallen niet mogelijk zonder het kozijn te vervangen. Bij nieuwbouw maak je deze keuze dus bij voorkeur voordat de kozijnen worden geplaatst.

Welk glassoort is het meest geschikt voor een bovenlicht in de gang?

Voor een gang zonder daglicht is helder glas de beste keuze, omdat dat het meeste licht doorlaat. Wil je minder zicht vanuit aangrenzende ruimtes, dan is mat of gesatineerd glas een goede optie. Die laat licht door zonder dat je duidelijk ziet wie er in de kamer is.

Heeft een bovenlicht invloed op de dagmaat van de deur?

Ja. Bij een kozijn met bovenlicht is de deuropening korter dan de totale kozijnhoogte. Het bovenlicht en de tussenregel nemen een deel van de hoogte in. Daardoor bestel je een kortere deur dan bij een kozijn zonder bovenlicht van dezelfde totale hoogte. Check dit altijd voor je de deur bestelt.

Is een bovenlicht verplicht in nieuwbouw?

Nee, een bovenlicht is geen verplichting. In nieuwbouw heb je de vrije keuze. Sommige aannemers plaatsen standaard kozijnen zonder bovenlicht, tenzij je er expliciet om vraagt. Andere woningen worden opgeleverd met kozijnen die al zijn voorbereid op een bovenlicht. Vraag dit na bij je aannemer voor je de kozijnen bestelt.

Heb je vragen over welk kozijn past bij jouw nieuwbouwwoning? Bekijk het aanbod  kozijnen met bovenlicht of vraag  maatwerk aan als de standaardmaten niet passen.